CV'de Kişisel Bilgiler: Ne Yazılır, Ne Silinir

CV'nin en üstü, tüm belgenin en çok tartışılan birkaç santimi. Aynı zamanda insanların çoğunun yıllar önce indirdiği bir şablondan kopyaladığı kısım. Bu yüzden hâlâ doğum tarihi, medeni durum ve tam ev adresiyle başlayan bir sürü CV var.

Bunların hiçbiri size yardım etmiyor. İkisi doğrudan zarar verebiliyor. Bu yazı oraya neyin ait olduğunu, neyin silinmesi gerektiğini ve genel geçer tavsiyeyi güvenilmez kılan ülke farklarını ele alıyor.

Kısa cevap

En fazla altı satır, genelde beş.

Adınız. Çağrılmak istediğiniz hâliyle, sayfadaki en büyük puntoda. Üstüne "Özgeçmiş" yazmaya gerek yok; okuyucuya zaten bildiği bir şeyi söylüyorsunuz.

Telefon numaranız. Tek numara, gerçekten açtığınız numara. Yurt dışına başvuruyorsanız ülke koduyla birlikte.

E-posta adresiniz. Profesyonel bir tanesi; aşağıda ayrı ele alınıyor.

Şehriniz ve ülkeniz. Sokak adresiniz değil.

LinkedIn adresiniz, profil güncelse ve CV'nizle tutarlıysa.

İşinizle ilgiliyse tek bir portföy veya profesyonel bağlantı: yazılımcılar için GitHub, tasarımcı ve yazarlar için portföy sitesi, araştırmacılar için yayın listesi.

Hepsi bu. Aklınızdan geçen başka bir şey varsa büyük ihtimalle bir sonraki bölümde.

Silinecekler

Tam sokak adresiniz. Başvurular postayla gönderilirken standarttı ve alışkanlıktan hayatta kaldı. Bugün kazandırdığından fazlasını veriyor. Kontrol etmediğiniz bir veritabanında duran kişisel veri ve açıklama şansınız olmadan ulaşım mesafeniz hakkında bir yargı davet ediyor. Tek meşru soru olan "iş yerine ulaşabiliyor mu" sorusuna şehir bilgisi zaten cevap veriyor.

Doğum tarihiniz. İngiltere, ABD, Kanada ve giderek Avrupa'nın büyük kısmında beklenmiyor; birçok işveren bunu bilmemeyi tercih ediyor, çünkü adayın yaşını bilmek onlar açısından gereksiz bir ayrımcılık riski yaratıyor. Hâlâ geleneksel olduğu ülkeler var, aşağıda ele alınıyor.

Medeni durumunuz ve çocuğunuz olup olmadığı. Hiçbir işle ilgili değil ve birçok ülkede işverenin sorması bile yasak.

Uyruğunuz, başvurduğunuz yerde çalışma hakkınızı ortaya koymuyorsa. Koyuyorsa kısa ve olgusal bir satır faydalı: "Almanya'da çalışma izni mevcut, sponsorluk gerekmiyor." Bu cümle gerçek bir soruyu cevaplıyor ve herkese bir tur kazandırıyor.

TC kimlik numaranız, SGK numaranız. CV'de asla. Bunlar teklif sonrası işe giriş evraklarına ait, başka hiçbir yere değil.

Cinsiyet, din, siyasi görüş ve sağlık durumu. İlgili değil ve varlıkları, sizinle hiç ilgisi olmayan hukuki sebeplerle işvereni rahatsız edebilir.

Uzlaşma niyetiyle sadece posta kodu yazmak. Hâlâ kesin bir konum.

Birden fazla telefon numarası. İki numara, okuyucunun seçim yapması demek ve yarı yarıya ihtimalle hiç açmadığınızı seçiyor.

"Referanslar talep hâlinde sunulur." Bir satır kaplıyor, hiçbir şey anlatmıyor. Referansların talep hâlinde sunulacağını herkes biliyor.

Ad satırı ve insanların ona ekledikleri

Ad satırı, yanlış gitmesi imkânsız görünen tek kısım gibi duruyor; yine de birkaç alışkanlığı gözden geçirmekte fayda var.

Unvan ekleri. SMMM, PMP, MBA, Dr. ve benzerleri. Belgenin mesleği icra etme yetkisi olduğu alanlarda adın yanına yazmak normal ve bilgilendiricidir. Öyle olmadığı alanlarda biraz fazla çabalıyor gibi okunur ve belge eğitim ya da sertifikalar bölümünde daha iyi durur. Emin değilseniz o işi zaten yapan insanların kendilerini nasıl tanıttığına bakın.

"Sayın", "Bay", "Bayan" gibi hitaplar. Gerekmiyor ve medeni durumunuz hakkında zaten yazmamayı tercih ettiğiniz bir şeyi söylüyor.

Adın altına pozisyon başlığı. "Kıdemli Veri Analisti" gibi bir alt satır gerçekten faydalıdır, çünkü okuyucuya tek bakışta ne olduğunuzu söyler ve o ifadeyi arayan biri için sizi bulunur kılar. Dürüst olduğu yerde hedeflediğiniz unvanı kullanın, uydurma bir kıdemi değil.

Kısaltmalar ve çağrılmak istediğiniz ad. Çağrılmak istediğiniz adı kullanın. Resmî tam adla başlama zorunluluğu yok; nüfustaki hâli sürecin ilerleyen aşamasında, gerçekten gerektiği yerde ortaya çıkar.

Kaçınılması gereken, bazen buraya konan küçük sloganlar: "Veriyi karara dönüştürüyorum", "Tutkulu problem çözücü". Sayfanın en değerli satırını kaplıyorlar ve olgu değil, karakter hakkında doğrulanamaz iddialar sunuyorlar. Aynı sorun kaçınılması gereken CV hataları yazısında da ele alınıyor.

E-posta adresi meselesi

Bu, ayrı bir bölümü hak ediyor, çünkü CV'nin üstündeki en yaygın öz gol bu.

Adınızdan türetilmiş bir şey kullanın: ad.soyad@ ya da bir baş harf ve soyadı. Adınız yaygınsa ve her şey doluysa doğum yılınız olmayan bir sayı ekleyin.

On beş yaşındayken açtığınız adresi silin. Takma ad, grup adı, şaka veya sizi tarihlendiren bir yıl içeren her şeyi silin. Mevcut iş e-postanızı da silin: işvereninizin zamanında ve sisteminde iş aradığınızı söylüyor.

Türkçe karakter içeren adreslerde küçük ama gerçek bir risk var. Bazı eski sistemler ve form doğrulayıcıları bunları kabul etmiyor veya bozuyor. Latin karakterli sade bir adres bu ihtimali tamamen ortadan kaldırıyor.

Hangisini kullanırsanız kullanın, çalıştığını kontrol edin ve başvuru sürecinde spam klasörüne de bakın. Şaşırtıcı sayıda mülakat daveti orada, haftalar sonra bulunuyor.

Sayfada nereye konur

Belgenin gövdesine, ilk iki üç satıra. Üst bilgi veya alt bilgi alanına değil.

Bu, kulağa geldiğinden daha önemli. Word'ün üst bilgi ve alt bilgi alanındaki içerik, CV ayrıştırılırken sıkça düşer ve genelde beraberinde telefon numaranızı götürür. Sonuç, kısa listeye girip hiç aranmayabilecek bir aday kaydı; bir başvuruyu kaybetmenin en sinir bozucu yolu. Mekanizma ATS'i bozan CV biçimlendirmeleri yazısında.

İlgili iki tuzak daha. Tek parça görsel olarak tasarlanmış bir iletişim bloğu içindeki her şeyi kaybettirir, çünkü ayrıştırıcılar metin okur, resim okumaz. Telefon ve e-posta simgeleri ise kendi başlarına zararsızdır, yeter ki yanlarındaki yazı grafiğin parçası değil gerçek metin olsun.

Biçim olarak, madde işareti veya dikey çizgiyle ayrılmış tek satır hem iyi çalışır hem yer kazandırır: `İstanbul, Türkiye · 0555 000 00 00 · [email protected] · linkedin.com/in/ayseyilmaz`.

Ülkeye göre farklar

Genel geçer tavsiyenin dağıldığı yer burası ve kontrol etmeden yurt dışına başvurmak, iyi adayların formalite yüzünden kaybettiği noktadır.

Türkiye. Fotoğraf beklenir. Erkek adaylarda askerlik durumu sıkça sorulur ve başvuru formlarında çoğu zaman bir filtre alanıdır; belgede yazmasanız bile formda mutlaka cevaplayın. Doğum tarihi hâlâ yaygın ama zorunlu değil.

İngiltere ve İrlanda. Fotoğraf yok, doğum tarihi yok, medeni durum yok. Sadece şehir ve ülke. En sade gelenek bu.

ABD ve Kanada. Aynısı, hatta daha katı. İşverenler çoğu zaman fotoğrafsız ve yaş belirtisiz başvuruyu aktif olarak tercih eder, çünkü bu bilgi onlar için hukuki risk yaratır.

Almanya, Avusturya, İsviçre. Fotoğraf hâlâ geniş ölçüde bekleniyor, doğum tarihi yaygın ama artık zorunlu değil. Başvuruya genelde diploma ve referans belgeleri ek olarak katılıyor.

Fransa, İspanya, İtalya. Fotoğraf yaygın ama azalıyor, özellikle uluslararası süreçleri olan büyük şirketlerde. Yaş ve medeni durum giderek çıkarılıyor.

Hollanda ve İskandinavya. Fotoğraf isteğe bağlı ve giderek nadir. Kişisel bilgiler asgari düzeyde.

Her yerde genel yön daha az kişisel bilgiye doğru; bunu ayrımcılıkla mücadele pratiği ve veri koruma kuralları itiyor. Tereddütteyseniz kendi ülkenizin değil, başvurduğunuz ülkenin geleneğine uyun.

Sesli mesaj ve ulaşılabilirlik

Telefon numarası yazmanın tek amacı size ulaşılması, ama insanların çoğu numarayı yazıp orada bırakıyor. Başvuru döneminde iki şeyi kontrol etmeye değer.

Sesli mesaj kutunuz dolu olmasın. Dolu bir kutu, arayan kişi için "ulaşılamıyor" demektir ve İK genelde ikinci kez aramaz, listedeki bir sonraki isme geçer.

Karşılama mesajınızda adınız geçsin. Operatörün standart mesajı, arayan kişinin doğru numarayı aradığından emin olmasını engelliyor. Adınızı söyleyen kısa bir karşılama bu belirsizliği kaldırıyor.

Bir de bilinmeyen numaraları açmama alışkanlığı var. İş arıyorsanız bu alışkanlığı geçici olarak askıya alın veya açamadığınız numaralara aynı gün geri dönün. Aynı şey e-posta için de geçerli: başvuru döneminde spam klasörünü haftada bir kez gözden geçirmek, kaybolmuş bir mülakat davetini bulmanın en pratik yolu.

Eklemeye değer iki satır

Bu yazının çoğu silme üzerine, o yüzden yerini gerçekten hak eden eklemeler burada.

Çalışma hakkı, soru işareti varsa. Sınır ötesi başvuruyorsanız tek bir olgusal satır, başvurunuzun "karmaşık" diye kenara konmasını önler. Durumu özür dilemeden, düz biçimde yazın.

Müsaitlik, alışılmadıksa. Hemen başlayabiliyorsanız veya uzun bir ihbar süreniz varsa üstteki kısa bir satır bir konuşmayı kısaltır. İhbar süreniz piyasa standardıysa yazmayın.

Bunların ikisi de özet paragrafına ait değil. Bunlar olgu ve olgular satır hâlinde daha iyi okunur.

Konum, uzaktan çalışma ve dürüst sürüm

Uzaktan ve hibrit çalışma normalleştikten sonra şehir satırı karmaşıklaştı ve bunu geçiştirmek yerine bilinçli ele almakta fayda var.

İş yerine yakın oturuyorsanız şehrinizi yazın ve durun. Başka bir şeye gerek yok.

Başka yerde oturuyorsanız ve pozisyon uzaktansa açıkça söyleyin: "Ankara, Türkiye. Uzaktan, İstanbul mesai saatlerine uyumlu." Bu, soru bir şüpheye dönüşmeden cevaplıyor. Konumu tamamen yazmamak en kötü seçenek, çünkü gizleme gibi okunuyor ve okuyucu cevabın zahmetli olduğunu varsayıyor.

Başka yerde oturuyorsanız ve taşınmayı planlıyorsanız somut olun. "Mart'tan itibaren İstanbul'a taşınıyor" okuyucunun plan yapabileceği bir bilgidir. "Taşınmaya açık" ise plan yapılamayan bir niyettir ve o kadar çok CV'de geçiyor ki neredeyse hiçbir ağırlığı yok.

Farklı bir zaman dilimine başvuruyorsanız asıl soru mesafe değil, saat örtüşmesidir. Tek bir ek cümle bunu karşılıyor.

Dördünde de örüntü aynı: kesin bir bilgi size bir satıra mal olur ve bir şüpheyi kaldırır; belirsizlik ise sayfada hiçbir şeye, okuyucunun zihninde her şeye mal olur.

Fotoğraf ne olacak

Teknik olarak önemsiz. Ayrıştırıcı görselleri tamamen yok sayar, yani bu tamamen yerel gelenek meselesi ve yukarıda ele alındı.

Koyacaksanız iki pratik not. Sade bir arka planda, son birkaç yıl içinde çekilmiş normal bir vesikalık olmalı ve belgeye yerleştirilmiş bir görsel olmalı; içine yazı gömülmüş bir tasarım öğesi değil. Fotoğrafın beklendiği bir ülke için bir CV, beklenmediği bir ülke için başka bir CV tutuyorsanız bunları ikisinin ortası bir şey yapmak yerine iki ayrı dosya olarak saklayın.

Verileriniz aslında nereye gidiyor

Burada tutumlu olmanın nadiren dile getirilen bir sebebi var: CV'nizin en üstüne koyduğunuz her şey, kontrolünüzde olmayan bir veritabanına, çoğu zaman birkaçına düşüyor.

Otuz şirkete başvurun, adresiniz, telefonunuz ve diğer kişisel verileriniz otuz sistemde durur; her birinin kendi saklama süresi, kendi erişim kuralları ve kendi güvenlik durumu vardır. Danışmanlık firmaları bir katman daha ekler, çünkü aday verisini kendi sistemlerine kopyalayıp yeniden biçimlendirilmiş CV'leri müşterilerle paylaşırlar.

Bunların hiçbiri telefon numaranızı gizlemek için sebep değil; zaten işin bütün amacı o. Ama sokak adresinizi, doğum tarihinizi ve kimlik numaralarınızı yazmamak için sebep, çünkü bunlar işe alınma ihtimalinize hiçbir şey katmadan risk ekliyor.

KVKK kapsamında bir şirketin sizinle ilgili neyi tuttuğunu sorabilir ve silinmesini isteyebilirsiniz, ayrıca çoğu sistem belirli bir süre sonra kayıtları otomatik siler. Bu faydalı bir emniyet ağıdır ama plan değildir. Asıl plan, hiç gerekmeyeni baştan vermemektir.

Adı konması gereken yaygın bir hata

İnsanlar sıkça CV'nin üstünü olması gerekenden fazla çalıştırmaya çalışıyor: bir slogan, bir sürü simge, sosyal bağlantı çubuğu ve renkli bir banner ekliyorlar.

Sayfanın üstünün, özet başlamadan önce tek bir işi var: iki saniyenin altında kim olduğunuzu ve size nasıl ulaşılacağını söylemek. Eklediğiniz her öğe, asıl gerekçenizi kuran profesyonel özetinizle yarışıyor. Konu CV özeti örnekleri yazısında.

CV'nizin üstünün daha çok çalışmasını istiyorsanız oraya daha güçlü bir özet koyun, adınızın etrafına daha fazla süs değil.

Portal profili ile CV'nin çelişmesi

Türkiye'de başvuruların büyük kısmı kariyer portalleri üzerinden gittiği için, aslında iki ayrı "kişisel bilgiler" alanınız var: yüklediğiniz belgedeki ve portal profilindeki. Bunların çelişmesi sanılandan sık ve sanılandan zararlı.

En yaygın çelişkiler şunlar: profilde eski telefon numarası kalmış, profilde eski şehir yazıyor, profildeki pozisyon adı belgedeki unvandan farklı, profilde yazan deneyim yılı ile CV'deki tarihler tutmuyor.

Bunların hiçbiri tek başına eleme sebebi değil, ama ikisini yan yana gören uzman için özensizlik sinyali. Daha önemlisi: filtreler çoğu zaman profil alanları üzerinden çalışıyor, yani belgenizde doğru yazan bilgi sizi kurtarmıyor. Eski şehri profilde bırakmak, o şehirdeki ilanlara çıkmanıza ve istediğiniz şehirdeki ilanlarda görünmemenize yol açabiliyor.

Pratik alışkanlık basit: CV'nin en üstündeki altı satırı her güncellediğinizde portal profilini de açıp aynı altı bilgiyi kontrol edin. İki dakika sürüyor ve iki kaynağın tek doğruyu söylemesini sağlıyor.

Sık sorulan sorular

CV'ye tam adresimi yazmalı mıyım?

Hayır. Şehir ve ülke yeterli. Tam adres gereksiz kişisel veridir ve siz açıklama fırsatı bulmadan ulaşım hakkında varsayım davet edebilir.

Doğum tarihimi yazmam gerekiyor mu?

Çoğu pazarda gerekmiyor, birkaçında ise açıkça önerilmiyor. Türkiye'de ve Orta Avrupa'nın bir kısmında hâlâ yaygın. Hedef ülkenin pratiğine uyun.

Yaşımı yazmamak bir şey sakladığım izlenimi verir mi?

Vermez, çünkü çoğu yerde artık norm bu. Kariyer geçmişiniz zaten yaklaşık bir fikir veriyor ve hiçbir uzman yokluğunu şüpheli bulmuyor.

Askerlik durumunu CV'ye yazmalı mıyım?

Türkiye'de erkek adaylar için tek satırlık net bir ifade ("Askerlik: tamamlandı, 2019" veya "tecilli, 2028'e kadar") soruyu kapatır ve boş bırakmaktan iyidir. Yurt dışı başvurularında yazmayın, orada anlamı yoktur.

LinkedIn profilim CV'de olmalı mı?

Güncelse ve belgeyle tutarlıysa evet. Eski unvanla duran ihmal edilmiş bir profil, hiç bağlantı olmamasından daha çok zarar verir. İkisini hizalı tutmanın önemi LinkedIn profilini optimize etme yazısında.

Başvuru formu CV'de yazmadığım bilgileri isterse ne yapacağım?

Formu doldurun. Formlar çoğu zaman o aşamada meşru olan veya raporlama için gereken bilgileri ister. Zorunlu bir alanı boş bırakmak sizi gerçekten değerlendirme dışına çıkarabilir.

Kişisel bilgiler bölümüne başlık koymalı mıyım?

Hayır. "Kişisel Bilgiler" başlığı bir satır harcar ve altında ne olduğu zaten bellidir. Ad, telefon ve e-posta belgenin ilk satırlarında başlıksız durur; bölüm başlıkları Deneyim'den itibaren başlar.

Dosya adında ne yazmalı?

Sade ve tanınabilir bir kalıp: "ad-soyad-cv.pdf". Türkçe karakter, boşluk ve "son hali (2)" gibi ekler kullanmayın. Ayrıştırmayı etkilemez ama kırk dosya indiren insan için fark eder ve bazı eski sistemlerde dosya adı bozulabilir.

Fotoğrafı hangi durumda çıkarmalıyım?

Yurt dışına, özellikle İngiltere, İrlanda, ABD ve Kanada'ya başvururken çıkarın. Oralarda fotoğraflı CV sıra dışıdır ve bazı işverenler ayrımcılık kaygısıyla fotoğraflı başvuruları tercih etmez. Türkiye'deki başvurularda ise beklenen taraf fotoğrafın olmasıdır. İki pazara birden başvuruyorsanız iki ayrı dosya tutun.

Aynı CV'yi hem Türkçe hem İngilizce mi hazırlamalıyım?

İki ayrı dosya olarak evet, ama karma tek dosya olarak hayır. İlan hangi dildeyse o dildeki sürümü gönderin. Kişisel bilgiler kısmı da buna uyar: İngilizce sürümde doğum tarihi ve fotoğraf genelde çıkarılır, Türkçe sürümde kalır.

İki telefon numaram var, ikisini de yazsam olmaz mı?

Olmaz. Tek numara yazın ve o numaranın sesli mesaj kutusunun dolu olmadığından, isminizle karşılama verdiğinden emin olun. Bilinmeyen numaradan gelen aramaları açmıyorsanız, başvuru dönemi boyunca bu alışkanlığı askıya alın.

Bilgileriniz yüklemeden sağ çıktı mı, kontrol edin

İletişim bilgileri, ayrıştırma hatasının bedelinin anında ve tam olduğu tek bölümdür: kısa listeye girip hiç ulaşılmayabilirsiniz. CvLaunch dosyanızı okur ve çıkarılan kaydı gösterir; adınızın, telefonunuzun ve e-postanızın alınıp alınmadığı dahil. Birkaç saniye sürer, ücretsizdir ve üyelik gerektirmez.