Ön Yazı Hataları: Sizi Hangi Anda Kaybettirdiklerine Göre

Ön yazı hatası listelerinin neredeyse tamamı birbiriyle ilgisiz şikâyetlerden oluşuyor: çok uzun, çok genel, çok fazla sıfat, yazım hatası. Hepsi doğru, hepsi işe yaramaz; çünkü şu anda ekranınızda açık olan mektup için hangisinin önemli olduğuna karar vermenize yardım etmiyorlar.

Bu yazı onları farklı diziyor. Bir ön yazı belirli bir sırayla okunur ve o sıranın her aşamasının kendine ait bir çöküş biçimi vardır. Yani aşağıdaki hatalar sizi hangi anda kaybettirdiklerine göre sıralı: tek kelime okunmadan önce, ilk iki satırda, gövdede, kapanışta ve sonradan biri kontrol ettiğinde. Baştan sona hata şu tek anlama geliyor: okuyucunun işini zorlaştıran ya da size duyduğu güveni azaltan her şey.

Olumlu versiyonunu, yani kaçınılacakları değil yazılacakları arıyorsanız o ön yazı nasıl yazılır yazısında; açıklamalı tam mektuplar ise ön yazı örnekleri yazısında. Bu yazının CV düzeyindeki karşılığı kaçınılması gereken CV hataları.

Mektup gerçekte nasıl okunuyor

Listeden önce, listenin dayandığı sıra.

Elinde 90 başvuru olan bir yönetici mektubunuzu okumaz. Yaklaşık beş saniye bakar, okumaya değer mi diye karar verir, sonra ilk iki satırı okur. O satırlar hayatta kalırsa gövdeyi somut bir şey aramak için gözden geçirir, ardından ne istediğinizi görmek için son satıra atlar. İyi giden bir mektup için toplam süre: bir dakikanın altı. İyi gitmeyen için: sekiz saniye civarı.

Bu sıra, uzunluğun neden sonda değil başta daha çok önemli olduğunu, mektupların neden aslında üçüncü paragrafta kazanıldığını ve güzel bir kapanış paragrafının neden hemen hiçbir şeyi kurtarmadığını açıklıyor. Aşağıdaki her madde, bu sırada durduğu yer yüzünden hata.

Birinci aşama: tek kelime okunmadan

Bunlar içerik daha devreye girmeden kaybettirir. Aynı zamanda düzeltilmesi en kolay olanlar, bu yüzden en başta duruyorlar.

İlan istediği hâlde ön yazı göndermemek. Bu kategorinin hâlâ en pahalı hatası. Bazı işverenler bunu doğrudan eleme filtresi olarak kullanıyor: mektup yoksa başvuru okunmuyor.

Paragrafsız bir metin duvarı göndermek. Genelde portal kutusuna yapıştırıp kontrol etmemekten kaynaklanıyor. Okunamaz görünüyor ve okuyucunun bununla boğuşma zorunluluğu yok.

Hiçbir şey söylemeyen dosya adı. on_yazi_son2.pdf, indirilenler klasöründe kırk benzerinin yanında duruyor. Ad-Soyad-On-Yazi.pdf yapın.

Tamamen yanlış dosya. Başka bir şirket için yazdığınız mektubu göndermek nadir değil, yaygın. Geçen yılın CV'sini eklemek de öyle. Her eki, ekledikten sonra ve göndermeden önce açın.

Bir sayfayı geçen mektup. Okunmadan, sadece bakılırken, bir buçuk sayfa "bu kişi kısaltma zahmetine girmemiş" der. Çalışma hedefi 300 kelimenin altı, tavan 400.

İşverenin istemediği biçim. Word istemişlerse Word gönderin. Portal kutusu vermişlerse onu kullanın, izin varsa ayrıca ekleyin. Kendi tercih ettiğiniz biçimi seçmek küçük bir "dinlememe" hareketidir. Dosya türü meselesinin tamamı CV PDF mi Word mü yazısında.

İkinci aşama: ilk iki satır

Mektupların çoğu burada ölüyor ve neredeyse hiç kimse düzeltme zamanını buraya harcamıyor.

"Şirketinizin yayınlamış olduğu X pozisyonu ilanı için başvuruda bulunmak istiyorum." Rahatsız edici değil, sadece boş. Okuyucu neye başvurduğunuzu zaten biliyor: konu satırında, portalda ve dosya adında yazıyor. En iyi cümlenizi, ellerinde zaten olan bir bilgiye harcadınız. Silin ya da bir yan cümleye indirin, ikinci sıraya koyacağınız cümleyle başlayın.

"Çocukluğumdan beri bu alana ilgi duyuyorum." Hiçbir şey kazandırmıyor ve okuyucunun "bu mektup benimle ilgili olacak" inancını götürüyor.

"Ekte sunduğum özgeçmişimde de göreceğiniz üzere..." Okuyucuya "git başka bir belgeyi oku" dediniz. Gidebilir ve dönmeyebilir.

Pozisyon adını yanlış yazmak. Sandığınızdan daha sık oluyor, çünkü mektuplar geri dönüştürülüyor. Okumayı anında bitirir ve haklı olarak bitirir: işin adını doğru yazamıyorsanız işi neden size emanet etsinler.

Alıntıyla açmak. Ön yazının tepesindeki ünlü bir söz dolgu olarak okunur ve konuyu geciktirir. Bunun işe yarayan bir versiyonu yok.

Özürle açmak. "Her ne kadar tüm şartları karşılamasam da" cümlesi okuyucuya durması için gerekçe verir. Bir eksiği ele almanız gerekiyorsa ortada, onlara umursamaları için bir sebep verdikten sonra ele alın. Bunun nasıl yapılacağının tam anlatımı deneyimsiz ön yazı yazısında.

Bunun yerine işe yarayan: yalnızca o iş ya da o şirket için yazılmış olabilecek bir ilk cümle, hemen ardından en güçlü olgunuz.

Üçüncü aşama: gövde

Mektup yerini gövdede hak eder ve mektupların çoğu gövdede sadece yer kaplar.

CV'yi düzyazıyla tekrar anlatmak. İçerik tarafındaki en yaygın hata bu. Mektubunuz iş geçmişinizin anlatılmış hâliyse hiçbir şey eklemiyor ve okuma süresini ikiye katlıyor. Mektubun işi, CV'nin söyleyemediğini söylemek: bu kaydın bu probleme neden uyduğunu. Bir miktar örtüşme normaldir ve kaçınılmazdır; toptan tekrar değil.

Kanıt yerine sıfat. "Yüksek motivasyonlu, detaycı, iletişimi güçlü bir takım oyuncusuyum" cümlesi dört iddia ve sıfır bilgi. Her biri onu kanıtlayan bir olguyla değiştirilebilir ve o olgu, etrafındaki sıfat paragrafından her zaman daha kısadır.

Önce: "Yoğun tempoda çalışmaya alışkınım ve organizasyon becerim yüksektir." Sonra: "Bir şoför eksikken sevkiyat masasını dört ay boyunca ben yürüttüm ve planlı hiçbir toplamayı kaçırmadık."

Ne istediğinizi yazmak. "Bu pozisyon kendimi geliştirmem için harika bir fırsat olacaktır" cümlesi hem doğru hem konu dışı. Okuyucu sizin gelişiminizi satın almıyor, bir sonucu satın alıyor. İstediğiniz her şey en fazla tek bir yan cümleye sığar ve yalnızca onları neden seçtiğinizi açıklıyorsa yazılır.

Arkası boş övgü. "Sektörünüzün lideri olan firmanızın kalite anlayışına her zaman hayranlık duymuşumdur." Her şirkete gidebilir, dolayısıyla değersizdir; dahası araştırma yapmadığınızı ilan eder. Düzeltmesi küçük: oldukları bir şeyi değil, yaptıkları somut bir şeyi adıyla anın.

Doğrulanamayacak ve inanılmayacak iddialar. "Satışları yüzde 400 artırdım." Doğru olsa bile bağlamsız ve dayanaksız bir oran uydurma gibi okunur. Ya tabanı ve yöntemi ekleyin ya da daha küçük ama dürüst bir rakam kullanın. Doğrusunun nasıl yapıldığı başarıları sayılarla anlatma yazısında.

İlana cevap vermemek. İlan üç şeyi adıyla söylüyorsa ve mektubunuz hiçbirine değinmiyorsa, kendiniz hakkında hoş bir metin yazmışsınız demektir. Mektubun tüm şartları tek tek işlemesi gerekmiyor, ama en önemli olanı görünür biçimde cevaplaması gerekiyor. O şartın hangisi olduğunu ve nasıl bulunacağını CV'yi iş ilanına uyarlama anlatıyor.

Bir bütün örnek yerine dört yarım örnek. Dört başarıya birer cümleyle değinen mektup hiçbirini kanıtlamaz. Durumu, eylemi ve sonucu olan tek bir örnek, dört parçadan daha değerlidir.

Sonu olmayan hikâye. Ön yazıda anekdot işe yarar, ama yalnızca anekdotun son cümlesi işle ilgiliyse. Hikâye bitiyor ve okuyucu bunu neden dinlediğini kendi çıkarmak zorunda kalıyorsa, o hikâye kazanç değil maliyettir.

Dördüncü aşama: kapanış

Son iki satırı, gerisini göz gezdirerek geçen insanlar bile okur; bu da orayı pahalı bir arsa yapar.

İstek olmadan bitirmek. "Değerlendirmeniz için teşekkür ederim" bir nokta, bir sonraki adım değil. Onlara evet diyebilecekleri bir şey verin: müsaitlik tarihiniz, ihbar süreniz, pozisyonun belirli bir kısmını konuşma teklifiniz.

Edilgen, özür dileyen kapanış. "Başvurumu uygun görmeniz hâlinde tarafımla iletişime geçilmesini saygılarımla arz ederim" tek cümlede üç çekingenlik barındırıyor. "3 Eylül'den itibaren müsaitim, görüşmek isterim" aynı içeriği çekinmeden söylüyor.

Kimse sormadan maaş rakamı vermek. Çoğu durumda erkendir ve sizi kimseyle tanışmadan fiyatlandırıp eleyebilir. İstisnası, ilanın açıkça maaş beklentisi istemesi; o zaman yazmamak ilanı okumamış gibi görünür.

Gereksiz özel bilgi vermek. Sağlık durumu, evlilik ve çocuk planı, gereksiz olduğu hâlde medeni hâl. Önyargıyı davet eder ve size hiçbir şey kazandırmaz.

Yanlış imza. İsimle açtıysanız kapanış da ona uygun olsun. Küçük ama gördükleri son şey.

Beşinci aşama: toplu gönderim izleri

Bunlar ayrı bir başlıkta, çünkü mektubu zayıflatmakla kalmaz, iptal eder.

Yanlış şirket adı. Ölümcül ve en sık ikinci paragrafta oluyor; insanlar ilkini güncelleyip diğerini unutuyor.

Her işverene uyan cümle. Mektubunuz tek kelime değişmeden rakiplerine gidebiliyorsa form doldurmuşsunuz demektir. Testi basit: şirket adını silin ve tekrar okuyun. Başka hiçbir şeyin değişmesi gerekmiyorsa mektupta onlarla ilgili hiçbir şey yok.

Aynı şirkette üç kişiye aynı mektup. Birbirleriyle konuşuyorlar. Yöneticiniz olacak kişiyi seçin ve ona yazın.

Kopyala yapıştır kalıntıları. Tek paragrafta değişen yazı tipi, yer tutucudan kalan köşeli parantez, "Sayın [İK Yetkilisi]", bozuk satır aralıkları. Hepsi aynı şeyi söylüyor: bu mektup bir üretim bandından çıktı.

Yapay zekâya yazdırılıp düzeltilmemiş mektup. İzleri başvuru okuyan herkese tanıdık: akıcı, simetrik, hevesli ve somut hiçbir şey içermeyen. Taslak için araç kullanmak artık normal; taslağı düzeltmeden göndermek hata, çünkü mektubu çalıştıran şey tam olarak yalnızca sizin bildiğiniz ayrıntı.

Altıncı aşama: sonradan ortaya çıkanlar

Bazı hatalar ilk okumada hiçbir şeye mal olmaz, sonrasında her şeye mal olur.

Kendi CV'nizle çelişmek. Farklı tarihler, farklı unvan, mektuptaki bir iddianın CV'de karşılığının olmaması. Bunu fark eden kişi iki belgeye de inanmayı bırakır.

LinkedIn'inizle çelişmek. Aynı problem, bir tık uzakta.

Sohbette savunamayacağınız bir şeyi büyütmek. Mektup bir projeyi yönettiğinizi söylüyorsa kaç kişiydiniz ve neye karar verdiniz diye sorulmasını bekleyin. Mülakatta çöken bir abartı, sizi oraya getiren mütevazı gerçekten daha kötüdür.

En çok önemli iki yerdeki yazım hatası. Yazım denetimini herkes biliyor. İki nokta denetimden sağ çıkar ve en çok zararı verir: alıcının adı ve şirketin adı. İkisini de her seferinde gözle kontrol edin.

Türkiye'de sık görülen, listelere girmeyen hatalar

Bu bölüm yerel, çünkü bu hataların bazıları başka pazarlarda neredeyse hiç görülmüyor.

E-posta gövdesini boş bırakmak. Başvuru doğrudan e-postayla gidiyorsa mektup ektir değil, gövdedir. "Ekte özgeçmişim, iyi çalışmalar" yazıp geçmek, ön yazı yazmamakla aynı şey. Buna karşılık hem gövdeye tam mektubu yazıp hem de aynısını ayrıca PDF olarak eklemek de israf; kimse iki dosya açmaz.

Konu satırına ilan numarasını yazmamak. Aynı anda dört pozisyon için ilan veren bir şirkette, "İş Başvurusu" konulu bir e-posta yanlış klasöre düşer. "Ön Muhasebe Elemanı Başvurusu, İlan No 3412, Ada Peker" beş saniyede doğru yere gider.

Aşırı resmî, ağdalı dil. "Şahsıma bahşedeceğiniz fırsat için şimdiden şükranlarımı arz ederim" gibi cümleler samimiyetsiz durmakla kalmıyor, okuyucuyu yavaşlatıyor. Resmî olmak ile ağdalı olmak aynı şey değil; sade Türkçe hem daha saygılı hem daha hızlı okunuyor.

Mektubu özgeçmişin kişisel bilgiler bölümüne çevirmek. Doğum tarihi, medeni hâl, askerlik durumu, ehliyet sınıfı: bunların yeri CV, ayrıntısı CV'de kişisel bilgiler yazısında. Mektupta yalnızca işe başlama tarihinizi etkiliyorsa tek cümleyle geçer.

Mesai dışı ve tanımsız kanaldan göndermek. İlanda belirtilmediği sürece işverenin kişisel WhatsApp numarasına CV atmak, birçok yerde başvuruyu değerlendirilmeden kapatıyor.

Referans ismini izinsiz kullanmak. "Falanca beyin tavsiyesiyle yazıyorum" cümlesi güçlüdür, ama o kişiye önceden sormadıysanız tek bir telefonla çöker ve arkasında sizi bırakır.

Hata gibi görünen ama hata olmayanlar

Ön yazı tavsiyelerinin yarısı hurafe. Bunları rahatlıkla yok sayabilirsiniz.

"Sayın İlgili asla yazılmaz." İsim bulabiliyorsanız bulun. Gerçekten bulamıyorsanız nötr bir hitap sorun değildir ve yanlış isim yazmaktan ya da "Sayın Alıcı" gibi tuhaf bir icattan çok daha iyidir.

"CV'den hiçbir şey tekrar edilmez." Bir miktar tekrar zorunludur; mektup, dayandığı kanıtı adıyla anmak zorunda. Kaçınılması gereken şey her şeyi tekrarlayıp hiçbir şey eklememek.

"Ben diye başlanmaz." Mektup sizden geliyor. Birinci tekil şahıstan kaçmaya çalışmak, edilgen ve okunmaz cümleler üretiyor. Sadece her cümleye onunla başlamayın.

"Tam olarak bir sayfa olmalı." Bir sayfanın altında olmalı. Bir şey söyleyen 200 kelime, dolgu dolu bir tam sayfayı yener.

"Üstte iki adres bloğu olan resmî antet şart." Basılı başvuruda ve bazı kurumsal süreçlerde gerekli, e-posta gövdesinde anlamsız. Biçimi mecraya uydurun.

"Eksikten ya da boşluktan asla bahsedilmez." Bir eksiği adıyla söyleyip hemen cevaplamak, elinizdeki en güçlü hamlelerden biri. Hata bahsetmek değil, üstünde durmak. Kariyer boşlukları özelinde CV'de kariyer boşluğu nasıl açıklanır yazısı var.

"Espri profesyonellik dışıdır." Sektör hafifse hafif bir dokunuş sorun değil. Kanıtın yerine geçen bir espri sorun. Risk esprinin kendisi değil, olgu olması gereken yeri onunla doldurmak.

Önce ve sonra: bir mektubun düzeltilmesi

Yukarıdaki maddeler tek tek okununca bariz görünüyor, ama gerçek bir mektupta hepsi aynı anda ve birbirine yapışık hâlde bulunuyor. İşte tipik bir örnek ve düzeltilmiş hâli.

Önce:

Sayın Yetkili,

>

Şirketinizin kariyer.net üzerinden yayınlamış olduğu Satın Alma Uzmanı ilanı için başvuruda bulunmak istiyorum. Ekte sunduğum özgeçmişimde de görebileceğiniz üzere, sektörde 5 yıllık deneyime sahibim.

>

Çocukluğumdan beri ticarete ilgi duyan, analitik düşünen, detaycı ve yüksek motivasyonlu bir takım oyuncusuyum. Yoğun tempoda çalışmaya alışkınım ve öğrenmeye açığım. Sektörünüzün öncü kuruluşlarından biri olan firmanızın kalite anlayışına her zaman hayranlık duymuşumdur ve kendimi geliştirebileceğim böyle bir kurumda yer almak benim için büyük bir fırsat olacaktır.

>

Görevlerim arasında tedarikçi görüşmeleri, sipariş takibi, stok kontrolü ve raporlama yer almaktaydı. Maliyetleri ciddi oranda düşürdüm.

>

Başvurumu uygun görmeniz hâlinde tarafımla iletişime geçilmesini saygılarımla arz ederim.

Sorunlar sırayla: hitap araştırılmamış, ilk cümle bilinen bir bilgiyi tekrarlıyor, ikinci cümle okuyucuyu başka bir belgeye yolluyor, ikinci paragraf altı sıfat ve sıfır olgu, övgü her şirkete uyuyor, "kendimi geliştirebileceğim" cümlesi adayın ne istediğini anlatıyor, dördüncü paragraf görev tanımını kopyalıyor, "ciddi oranda" doğrulanamıyor ve kapanışta hiçbir istek yok.

Sonra:

Sayın Elif Yalçın,

>

Satın Alma Uzmanı pozisyonu için yazıyorum. İlanda ithal hammadde tedarikinde tek kaynağa bağımlılığı azaltma hedefinden bahsediyorsunuz; son iki yılım tam olarak bununla geçti.

>

Çalıştığım firmada polimer hammaddesinin tamamı tek bir Avrupalı tedarikçiden geliyordu ve 2024'teki teslimat gecikmesi üretimi on gün durdurmuştu. İki alternatif tedarikçiyi numune ve kalite testlerinden geçirip devreye aldım, hacmi 60-25-15 olarak böldüm. Birim maliyet yaklaşık yüzde 4 arttı, buna karşılık o yıl tek bir hat duruşu yaşamadık ve ödeme vadesini 30 günden 60 güne çıkardık.

>

İlandaki hacimlere bakınca sizin durumunuzun daha karmaşık olduğunu tahmin ediyorum, özellikle gümrük tarafında. Bu geçişte en zor kısmın fiyat değil, kalite onay süreci olduğunu gördüm; sizde bu sürecin nasıl işlediğini merak ediyorum.

>

İhbar sürem bir ay, eylül başında başlayabilirim. Görüşmek isterim.

>

Saygılarımla, Mert Aksoy

İkinci mektup birincisinden daha kısa. Fark uzunlukta değil: birinci mektup adayın kendisi hakkında, ikincisi adayla belirli bir problem arasındaki uyum hakkında.

Göndermeden önceki on dakikalık kontrol

Sırayla yapın. Her madde farklı bir aşamayı yakalar.

1. Şirket adını silin ve mektubu okuyun. Başka hiçbir şey değişmesi gerekmiyorsa üçüncü paragrafı yeniden yazın. 2. Sadece ilk iki satırı okuyun. Okuyucunun elinde zaten olmayan bir bilgi var mı? 3. Kendinizle ilgili her sıfatı işaretleyin. Her birini bir olguyla değiştirin ya da silin. 4. Tek kanıtınızı bulun. Tek bir paragrafı gösterip "argüman bu" diyemiyorsanız mektubun argümanı yok demektir. 5. Son cümleyi okuyun. Karşı tarafın harekete geçebileceği bir şey var mı? 6. Alıcı adını ve şirket adını gözle kontrol edin. İki kez. 7. Tarihleri ve unvanları CV'yle karşılaştırın. 8. Eki açın. Doğru dosya mı ve açılıyor mu? 9. Kelimeleri sayın. 400'ün üstündeyse kısaltın. 10. Sesli okuyun. Bir odada söylemeyeceğiniz her cümleyi çıkarın.

Sık sorulanlar

Ön yazı ne kadar uzun olmalı? Çoğu başvuru için 150 ila 300 kelime. Uzunluk bir erdem değil; daha uzun olmanın tek sebebi okunmaya değer daha fazla kanıtınızın olması ve bu sanıldığından nadir.

Şablon kullanmak hata mı? Yapı için şablon kullanmak mantıklı. Cümleler için kullanmak hata, çünkü tekrar kullanılabilir cümleler tam olarak hiçbir bilgi taşımayan cümleler.

Önceki işten neden ayrıldığımı açıklamalı mıyım? Görünür bir durum değilse ve soru işareti yaratmıyorsa hayır; yaratıyorsa duygusuz tek bir yan cümleyle. Mektup bir ayrılığı savunma yeri değil.

İlan istemiyorsa yine de yazmaya değer mi? Başvurunuz yoruma ihtiyaç duyuyorsa evet: kariyer değişimi, boşluk, alışılmadık bir yol, ince bir CV. Yüzlerce başvurulu bir portal ilanına birebir uyan bir adaysanız daha az önemli. Her hâlükârda size on beş dakikaya mal oluyor.

ATS mektubu yanlış anahtar kelime yüzünden eler mi? Eleme sistemleri ağırlıkla CV'yi ayrıştırır ve saklar; mektup genelde puanlanmaz, saklanır ve kararı bir insan verir. İnsan için yazın. Sistemin gerçekte ne yaptığı ATS nedir, nasıl çalışır yazısında.

Tek bir en yaygın hata söyleseniz? Sizinle ilgili bir mektup yazmak; sizinle belirli bir iş arasındaki uyumla ilgili değil. Yukarıdaki hataların neredeyse tamamı bunun bir versiyonu.

Kısa hâli

Bu sayfadaki her şey iki soruya iniyor. Bu mektup tek kelime değişmeden başkasına gönderilebilir miydi? Ve içinde, bir insanın bana sormak isteyeceği tek bir olgu var mı? Birincinin cevabı hayır, ikincininki evetse diğer hataların hiçbiri sizi batırmaz.

CvLaunch, mektupla giden CV'yi kontrol edebilir, cevapladığınız ilana göre nasıl okunduğunu gösterebilir ve kanıtlarınızdan hangisinin karşı taraftaki insana gerçekten ulaştığını söyleyebilir.